De Europese verpakkingsverordening (PPWR, Verordening (EU) 2025/40) legt de horeca vier dingen op. Vanaf 12 februari 2027 mogen klanten hun eigen verpakking meebrengen, zonder meerprijs. Vanaf 12 februari 2028 moet een takeaway een herbruikbare optie aanbieden. Vanaf 1 januari 2030 is wegwerpplastic verboden voor eten en drinken dat ter plaatse wordt geconsumeerd. Daarbovenop geldt voor takeaway een hergebruikdoel van 10%, als inspanningsverplichting. Dit artikel legt de regels uit. Het is geen juridisch advies.
De PPWR voor de horeca, datum per datum
De data komen uit een PPWR-tijdlijn van Compliance Gate:
- 12 februari 2027: klanten mogen hun eigen beker of bakje meebrengen, en jij vult het zonder meerprijs.
- 12 februari 2028: verkoop je takeaway, dan bied je een herbruikbare optie aan.
- 1 januari 2030: geen wegwerpverpakkingen in plastic voor eten en drinken dat in je zaak wordt geconsumeerd.
- Hergebruikdoel voor takeaway: 10% tegen 2030, als inspanningsverplichting.
De eerste drie zijn harde regels. De vierde is zachter. Verderop lees je wat dat voor jou betekent.
12 februari 2027: klanten brengen hun eigen verpakking mee
Vanaf die datum kan een klant je zijn eigen beker of doos geven en vragen om die te vullen, en daar mag je niets extra voor aanrekenen.
Voor de meeste zaken is dat vooral een kwestie van afspraken. Je personeel moet weten wat te doen als iemand een eigen verpakking op de toog zet, hoe ze die vullen en wat ze erover zeggen. Een korte, vaste werkwijze voorkomt discussie op een druk moment.
12 februari 2028: een herbruikbare optie voor takeaway
Een jaar later moet elke takeaway naast wegwerp ook een herbruikbare optie aanbieden. Wie geen eigen verpakking meebrengt, kan bij jou kiezen voor een herbruikbare.
Achter de toog verandert deze regel het meest. Een herbruikbare optie vraagt verpakkingen, statiegeld zodat ze terugkomen, een manier om ze te wassen en een manier om ze terug in je rek te krijgen. Doe je dat alleen, dan run je naast je keuken een klein logistiek bedrijf: een eigen app of registratie, een eigen afwas, een eigen ophaling. En je klanten kunnen de verpakkingen dan alleen bij jou terugbrengen.
1 januari 2030: geen wegwerpplastic voor wie ter plaatse eet
Vanaf 1 januari 2030 is wegwerpplastic verboden voor eten en drinken dat ter plaatse wordt geconsumeerd. Wie in je zaak eet of drinkt, krijgt zijn bestelling dan in een verpakking die herbruikbaar is of geen wegwerpplastic is.
Gebruik je in de zaal al borden en glazen, dan verandert daar weinig. De regel weegt het zwaarst voor zaken die alles in takeawayverpakking serveren, ook aan klanten die blijven zitten.
Wat betekent het hergebruikdoel van 10% voor mijn takeaway?
De PPWR legt voor takeawayverpakkingen een hergebruikdoel van 10% tegen 2030 vast, maar dat doel werd afgezwakt tot een inspanningsverplichting. De regels waar je wel aan moet voldoen, blijven hard: klanten mogen vanaf 2027 hun eigen verpakking meebrengen, vanaf 2028 bied je een herbruikbare optie aan en vanaf 2030 is wegwerpplastic ter plaatse verboden.
Ook een inspanning heeft iets nodig om mee te werken. Een herbruikbare optie die klanten zelden kiezen, of verpakkingen die ze maar in één zaak kunnen inleveren, brengen je aandeel nauwelijks omhoog.
Wat Duitsland leert over een aanbodplicht
In Duitsland moeten zaken sinds 1 januari 2023 een herbruikbare optie aanbieden. Er kwam geen heffing op wegwerp en geen handhaving. Volgens WWF Duitsland ging het aandeel hergebruik in de Duitse takeaway van 0,7% in 2022 naar 1,6% in 2023.
Een aanbodplicht alleen liet hergebruik vrijblijvend en versnipperd, en uit de Europese voorbeelden leidt Retoer af dat precies dat model faalt. Op onze pagina voor beleidsmakers lees je wat dat betekent voor de regels in België, ook voor de prijsprikkel op wegwerpverpakkingen die Retoer steunt.
Hoe een gedeeld systeem in die tijdlijn past
Retoer is een open infrastructuur voor herbruikbare verpakkingen met statiegeld in België. Ze is gebouwd om horeca en takeaway te helpen aan deze verplichtingen te voldoen, zonder dat elke zaak een eigen retoursysteem moet opzetten.
Jij serveert in herbruikbare verpakkingen. Klanten betalen een klein statiegeld en leveren de verpakking in bij elk retourpunt van Retoer: een kiosk, een inleverautomaat of een andere deelnemende zaak. Aangesloten was- en logistieke partners halen de verpakkingen op, wassen ze en brengen ze terug in omloop. Je hebt geen eigen app, eigen afwas of eigen logistiek nodig.
Deelnemen is zo ontworpen dat het een uitbater niet meer kost dan wegwerpverpakkingen. Prijzen en het bedrag van het statiegeld liggen nog niet vast. Retoer test het systeem in gemeenten van verschillende grootte en in drukke zones, en die tests bepalen ze. In ons artikel over wat herbruikbare takeaway verpakking een horecazaak kost lees je waar het geld vandaan komt. De horecapagina zet op een rij wat Retoer je zaak biedt.
Wat je voor 2027 al kunt doen
Voor de eerste regel heb je tijd tot februari 2027, voor de tweede een jaar langer. Een paar stappen helpen nu al:
- Spreek met je personeel af hoe ze omgaan met de eigen verpakking van een klant.
- Bekijk hoeveel van je takeawayverpakkingen wegwerpplastic zijn, en hoeveel daarvan naar klanten gaan die ter plaatse eten.
- Beslis of je zelf een herbruikbare optie wilt draaien of liever aansluit bij een gedeeld systeem.
Heb je een restaurant, café of takeaway en wil je mee bepalen hoe dat gedeelde systeem werkt? Sluit je aan bij de werkgroep. Daarin werken horeca, steden, producenten, waspartners en bestaande initiatieven samen aan de standaard en de pilots, nog voor de deadline van 2028.


